Sala rozpraw

Jak wygląda sala rozpraw?

Sala rozpraw w sądzie ma szczególny wygląd, który został dokładnie określony w regulaminie urzędowania sądów powszechnych. Stół sędziowski z pewnością od razu zauważysz wchodząc na salę – będzie to duży stół znajdujący się na środku sali. Za stołem tym zasiądzie sąd. Miejsce dla publiczności będzie na wprost stołu sędziowskiego. Prokurator zasiądzie po lewej stronie, a oskarżony i jego obrońca zajmą miejsce po prawej stronie, patrząc z punktu widzenia miejsca dla publiczności. Protokolant usiądzie z boku stołu sędziowskiego. Będzie on zapisywał wszystko to, co będzie miało miejsce na sali rozpraw. Bezpośrednio przed stołem sędziowskim zobaczysz barierkę do przesłuchań świadków (por. § 10, 80 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych).

 

Gdzie powinienem zająć miejsce?

W zależności od tego, w jakim charakterze występujesz przed sądem, Twoje miejsce na sali rozpraw będzie się zmieniać. Jeżeli korzystasz z uprawnienia do bycia oskarżycielem posiłkowym, prywatnym lub powodem cywilnym – zajmiesz miejsce obok prokuratora. Na miejscu dla publiczności usiądziesz wtedy, gdy nie zdecydowałeś się na występowanie w żadnej z powyższych ról. O podejście do barierki dla świadków zostaniesz poproszony przez sąd celem złożenia zeznań.

 

Kogo mogę spotkać na sali rozpraw?

Na sali rozpraw możesz spotkać się z wieloma osobami, których role w procesie szczegółowo określa prawo. Nie martw się, że nie będziesz wiedział z kim masz do czynienia. Pomogą Ci kolory tog, a dokładniej kolory ich żabotów (żabot jest to ozdoba z udrapowanego materiału, mocowana pod szyją na przedzie togi). Sędzia będzie ubrany w czarną togę, a jego żabot będzie miał kolor fioletowy. Ponadto sędzia – przewodniczący składu sędziowskiego będzie miał na sobie łańcuch z wizerunkiem orła. Prokuratora poznasz po czarnej todze z czerwonym żabotem. Na sali rozpraw spotkać możesz także obrońców lub pełnomocników, którymi będą adwokaci. Będą oni mieli czarne togi, a ich żaboty będą zielone. W ten sposób na pewno nie pomylisz adwokata z prokuratorem czy też sędzią (por. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wzoru stroju urzędowego sędziów na rozprawie; rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia stroju urzędowego prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury i wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury biorących udział w rozprawach sądowych; rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia stroju urzędowego adwokatów biorących udział w rozprawach sądowych).

 

Czy trzeba wstawać w sądzie i kiedy?

W czasie wejścia sądu na salę rozpraw musisz pamiętać o tym, żeby wstać. W ten sam sposób zachowasz się, gdy będziesz przemawiać do sądu, jak i gdy sąd będzie zwracał się do Ciebie. Podobnie będzie przy ogłaszaniu wyroku, odbieraniu przez sąd przyrzeczenia oraz w czasie opuszczania sali przez sąd. Sąd może zezwolić Ci jednak na pozostawanie w pozycji siedzącej, jeżeli przemawiają za tym względy zdrowotne (por. § 81 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych).

 

Jak mam się zwracać do sądu?

Zwracając się do sądu używaj zwrotu „Wysoki Sądzie”, „proszę Wysokiego Sądu”. Pamiętaj o zachowaniu należytej powagi. Zadbaj o odpowiedni strój (krótkie spodnie i bluzka z dużym dekoltem nie będą dobrym rozwiązaniem). Przed wejściem na salę rozpraw wyłącz telefon komórkowy. Nie używaj obraźliwych słów, przekleństw, nie podnoś głosu i w żadnym wypadku nie żuj gumy. Może się zdarzyć, że w czasie Twojego przesłuchania sąd poprosi Cię, żebyś przytoczył słowa, jakie zostały skierowane do Ciebie przez oskarżonego lub przez Ciebie usłyszane. W tej sytuacji zakaz używania obraźliwych słów Cię nie dotyczy.

Jeżeli czegoś nie zrozumiałeś lub nie dosłyszałeś, nie bój się pytać. Pamiętaj, że składasz zeznania przed sądem. W związku z tym nawet odpowiadając na pytania obrońcy czy też prokuratora zawsze kieruj swoją odpowiedź w stronę sądu.

 

Czy mogę nagrywać przebieg rozprawy na dyktafon?

Jeżeli działasz w charakterze oskarżyciela bądź powoda cywilnego, sąd na Twój wniosek może udzielić Ci zgody na nagrywanie przebiegu rozprawy za pomocą dyktafonu. Pamiętaj także, że zawsze możesz robić notatki z przebiegu rozprawy (por. art. 358 k.p.k.).

 

Czy w czasie rozprawy mogę rozmawiać ze swoim pełnomocnikiem?

Zasadniczo w czasie rozprawy nie powinieneś rozmawiać z pełnomocnikiem, z którego pomocy korzystasz, aby nie przeszkadzać sądowi. Nie oznacza to jednak, że nie możesz z nim uzgadniać istotnych kwestii dotyczących Twojej sprawy, które pojawią się w jej trakcie. Pamiętaj jednak, aby robić to w taki sposób, aby nie naruszyć powagi sądu.

 

Czy mam mieć z sobą jakieś dokumenty?

Pamiętaj, aby wziąć z domu dowód osobisty. Jest to bardzo ważne, gdyż przed przesłuchaniem zostaniesz poproszony o jego przedstawienie i w ten sposób zostaną sprawdzone Twoje dane osobowe (por. § 84 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych).

 

Czy podczas składania zeznań mogę posiłkować się własnymi notatkami?

Podczas składania zeznań możesz za zgodą organu przesłuchującego posiłkowo korzystać z własnych notatek, aby nie pominąć żadnego szczegółu. Pamięć ludzka jest zawodna, więc zawsze lepiej jest zapisać sobie pewne informacje, np. numer dowodu rejestracyjnego, niż w chwili stresu wywołanego składaniem zeznań przed sądem próbować je sobie przypomnieć. Ponieważ jednak rozprawą sądową rządzi zasada ustności, a nie pisemności, nie możesz odczytać sporządzonych uprzednio przez siebie zeznań (por. art. 365 k.p.k.).

 

 

(źródło: "Informator dla pokrzywdzonego", www.pokrzywdzeni.gov.pl)